Bỏ biên chế suốt đời, viên chức vẫn đón nhận 5 tin vui từ ngày 01/7/2020

Từ ngày 01/7/2020, Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 chính thức có hiệu lực thi hành. Theo đó, bên cạnh việc giới hạn chế độ “viên chức suốt đời” chỉ còn áp dụng cho 3 trường hợp thì Luật này cũng có một số quy định có lợi đối với viên chức, cụ thể như sau:

1. Nâng thời hạn hợp đồng làm việc của viên chức lên đến 05 năm từ 01/7/2020


Cụ thể, theo nội dung tại Luật này, tất cả viên chức được tuyển dụng từ ngày 01/7/2020 đều phải ký hợp đồng làm việc xác định thời hạn, chỉ trừ 03 trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 25 Luật Viên chức 2010 được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 2 Điều 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật Viên chức.


Theo đó, hợp đồng làm việc xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 60 tháng. (Theo quy định hiện hành tại Luật Viên chức 2010 thì thời hạn của hợp đồng làm việc của viên chức chỉ từ đủ 12 tháng đến 36 tháng).


Như vậy, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật Viên chức đã nâng thời hạn hợp đồng làm việc của viên chức tối đa lên đến 5 năm (60 tháng).


Có thể thấy, việc kéo dài thời hạn này tạo điều kiện cho viên chức được làm quen và phát huy được khả năng của mình trong công việc.


Ngoài ra, Luật này cũng nhấn mạnh, trước khi hết hạn hợp đồng làm việc 60 ngày, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập ký kết tiếp hoặc chấm dứt hợp đồng làm việc với viên chức.


Trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập còn nhu cầu, viên chức đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định của pháp luật thì người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phải ký kết tiếp hợp đồng làm việc với viên chức. Trường hợp không ký kết tiếp thì phait nêu rõ lý do bằng văn bản.


2. Nới lỏng điều kiện giải quyết nghỉ hưu đối với viên chức từ 01/7/2020


Cụ thể, theo Khoản 8 Điều 2 Luật này sửa đổi, bổ sung Khoản 3 Điều 56 Luật viên chức 2010, viên chức đang trong thời hạn xử lý kỷ luật, đang bị điều tra, truy tố, xét xử thì không được bổ nhiệm, biệt phái, đào tạo, bồi dưỡng hoặc thôi việc. Điều này đồng nghĩa với việc vẫn sẽ giải quyết chế độ nghỉ hưu cho viên chức đang trong thời hạn xử lý kỷ luật. (theo quy định hiện hành thì sẽ không giải quyết nghỉ hưu cho những đối tượng này). Như vậy, có thể thấy, Luật sửa đổi đã nới lỏng điều kiện giải quyết nghỉ hưu đối với viên chức so với quy định hiện hành tại Luật viên chức 2010.


3. Quy định chi tiết chế độ thôi việc đối với viên chức


Cụ thể, theo Khoản 6 Điều 2 Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức sửa đổi 2019 sửa đổi, bổ sung Khoản 1 Điều 45 Luật viên chức 2010 thì viên chức được hưởng trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm hoặc chế độ bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về lao động và pháp luật về bảo hiểm xã hội khi đơn vị sự nghiệp công lập đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc đối với viên chức, hết thời hạn của hợp đồng nhưng người sử dụng lao động không ký kết tiếp hợp đồng làm việc, viên chức đơn phương chấm dứt hợp đồng do ốm đau, bị tai nạn theo quy định tại khoản 4 Điều 29 Luật viên chức 2010 hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định tại khoản 5 Điều 29 Luật viên chức 2010 trừ các trường hợp sau đây:


- Bị buộc thôi việc;


- Đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc mà vi phạm quy định tại các khoản 4, 5 và 6 Điều 29 của Luật Viên chức 2010;


- Chấm dứt hợp đồng làm việc theo quy định tại khoản 5 Điều 28 của Luật Viên chức 2010.


Như vậy, Luật này đã quy định rõ chế độ thôi việc đối với viên chức khi bị đơn vị sự nghiệp công lập đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc chứ không quy định chung chung là chế độ đối với viên chức khi chấm dứt hợp đồng làm việc như hiện nay.


4. Viên chức được đánh giá thông qua công việc, sản phẩm cụ thể


Cụ thể, đối với viên chức, bên cạnh những nội dung đánh giá như hiện nay, từ ngày 01/7/2020, viên chức còn được đánh giá theo kết quả thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ theo kế hoạch đề ra hoặc theo công việc cụ thể được giao; tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ. Việc đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phải gắn với vị trí việc làm, thể hiện thông qua công việc, sản phẩm cụ thể.


Có thể thấy, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật Viên chức đã nhấn mạnh, việc đánh giá, phân loại viên chức từ 01/7/2020 sẽ được thực hiện gắn với vị trí việc làm, thể hiện thông qua công việc, sản phẩm cụ thể. Đây là một trong những thay đổi quan trọng tại Luật này, là bước khởi đầu để thực hiện việc trả lương theo vị trí việc làm đối với viên chức.


Đồng thời, mỗi ngành nghề lại có đặc thù riêng nên sẽ áp dụng một tiêu chuẩn với nội dung khác nhau khi đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ. Do đó, việc đánh giá viên chức dựa vào kết quả thực hiện nhiệm vụ gắn với vị trí việc làm và thể hiện thông qua công việc, sản phẩm cụ thể sẽ tạo sự rõ ràng, chính xác và thuận lợi hơn


5. Viên chức bị xử lý kỷ luật vẫn có thể được bổ nhiệm lại


Theo nội dung sửa đổi tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật Viên chức, từ ngày 01/7/2020, viên chức bị xử lý kỷ luật vẫn được bổ nhiệm. Cụ thể, trường hợp viên chức bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách hoặc cảnh cáo thì không thực hiện việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm vào chức vụ cao hơn trong thời hạn 12 tháng, kể từ ngày quyết định kỷ luật có hiệu lực, tức vẫn có thể được bổ nhiệm lại hoặc bố trí chức vụ thấp hơn.


Trường hợp viên chức bị kỷ luật bằng hình thức cách chức thì không thực hiện việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm trong thời hạn 24 tháng, kể từ ngày quyết định kỷ luật có hiệu lực.


Như vậy, Luật sửa đổi đã chia việc xử lý kỷ luật đối với viên chức thành 2 mức độ để xem xét có được bổ nhiệm lại hay không, theo đó, nếu bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách, cảnh cáo thì không được bổ nhiệm vào chức vụ cao hơn trong thời hạn 12 tháng nhưng vẫn có thể được bổ nhiệm lại hoặc bố trí chức vụ thấp hơn, nếu bị kỷ luật cách chức thì sẽ không được bổ nhiệm trong thời hạn 24 tháng.


Luật viên chức 2010 hiện nay quy định viên chức bị kỷ luật từ khiển trách đến cách chức thì đương nhiên không được bổ nhiệm, kể cả bổ nhiệm lại trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày quyết định kỷ luật có hiệu lực